یکی از مسائلی که در دوره اول و دوم متوسطه دانشآموزان با آن مواجه هستند، این است که با توجه به اینکه ما در دوره دوم متوسطه دارای شاخهها و رشتههای مختلف هستیم، بحث چگونگی هدایت دانشآموزان به این شاخهها و رشتهها، نحوه انتخاب آنها و اعمال سیاستهای توسعهای آموزش و پرورش که در این خصوص چگونه خواهد بود، در مجموع بحث هدایت تحصیلی را تشکیل میدهد.
این کار تا سال جاری در دوره دوم متوسطه اتفاق میافتاد؛ یعنی دانشآموزان بعد از اینکه پایه اول را به طور مشترک طی میکردند، در پایه دوم متوسطه رشتههای خود را انتخاب میکردند و به شاخههای نظری، فنی و حرفهای و کار دانش میرفتند و در هر کدام از این شاخهها رشتههای خود را انتخاب میکردند.
بعد از تصویب جدول دروس که مشخص شد چه شاخهها و رشتههایی داریم، گام بعدی تصویب هدایت تحصیلی بود که مکانیزم انتخاب رشته و هدایت دروس به سمت شاخهها و رشتهها را تعیین میکرد که این در جلسات شورای عالی آموزش و پرورش مورد بحث قرار گرفت، در جلسه روز گذشته تمام موارد آن به تصویب رسید و آموزش و پرورش آماده میشود دستورالعملهای اجرایی آن را نوشته و به استانها ابلاغ کند.
با مشارکت معاونت پرورشی و فرهنگی و آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش جلسات آموزشی برای مدیران مدارس و مشاوران تشکیل شده و آنها را با چگونگی و ضرورت هدایت تحصیلی و مسئله سیاست توسعه متوازن رشتهها آشنا کردند؛ انجمن اولیا و مربیان نیز در این خصوص تشکیل شده تا دورههای آموزشی را برای اولیا تدارک ببینند.
در کتاب کار و فناوری پایه نهم، فصلی به هدایت تحصیلی اختصاص پیدا کرده که بخشی از آن مربوط به هدایت تحصیلی است و بخشی نیز یک فعالیت عملی با عنوان پروژه انتخاب رشته است و شرایط آماده است تا برای خرداد سال آینده که نتایج اعلام میشود، دانشآموزان را به شاخهها و رشتهها هدایت کنیم.
در پاسخ به این پرسش که «چه شروطی برای هدایت تحصیلی و انتخاب رشته دانشآموزان در پایه نهم وجود دارد؟»، بایدگفت: در آیین نامه هدایت تحصیلی که به تائید رسید دو بخش وجود دارد؛ یک بخش مربوط به جمع امتیازات عملکرد تحصیلی و مشاورهای دانشآموزان است که در این بخش، بخشی از امتیاز به عملکرد تحصیلی آنها اختصاص پیدا میکند که شامل نمرات دانشآموزان است و با توجه به شاخه و رشته ضریب پیدا میکند تا بتوانند کمک کنند دانشآموز به شاخه و رشته خود برود.
تستهایی با عنوان رغبت سنج داریم که تمایل و علاقه دانشآموزان به رشتهها را میسنجد، افزود: این کار در سالهای گذشته در آموزش و پرورش انجام شده و این تست برای دانشآموزان ایرانی استاندارد شده است تا از آن استفاده کرده و امتیازاتی برای آن در نظر گرفته شده است.
یک بخش نیز برای اولیای دانشآموزان است که با توجه به شناختی که از فرزندان خود دارند نسبت به شاخه و رشته آنها اعلام نظر میکنند و بخشی دیگر به خود دانشاموزان اختصاص پیدا میکند که در آن علاقه خود را به شاخهها و رشتهها اعلام میکنند.
بخش دیگر هدایت تحصیلی به معلمان اختصاص پیدا میکند که با توجه به طول مدت تحصیلی که آنها با دانشآموزان کار کردهاند، اعلام نظر میکنند که با توجه به ارزیابیهایی که انجام میدهند، دانشآموز به چه شاخه و رشتههایی علاقه دارد.
این مجموعه بیشتر برای فعالیت مشاورهای و آموزشی دانشآموزان است که امتیازاتی دریافت میکنند و براساس آن رشتههای مختلف به دانشآموزان توصیه شده و مشخص میشود دانشآموز چه رشتههایی را براساس اولویت میتواند انتخاب کند.
با توجه به امکانات کشور فرم امتیاز دیگری وجود دارد که براساس آن فرم، انتخاب دانشآموز در مدارس ساماندهی میشود؛ برای نمونه در حال حاضر قانونی داریم تا آموزشهای فنی و حرفهای را توسعه دهیم که طبیعی است باید این موضوع مدیریت شود و فرم دوم، مدیریت توسعه متوازن رشتهها است.
باسلام